TYT ve AYT için ders çalışma promptları

Yapay zekâ senin yerine sınava giremez, ama iyi kullanırsan sabırlı bir çalışma arkadaşı olur. Anlamadığın konuyu on farklı şekilde anlatır, notlarından soru üretir, deneme sonuçlarına bakıp nerede puan kaybettiğini gösterir.

Kötü kullanırsan da sadece cevap veren bir makineye dönüşür ve sana hiçbir şey öğretmez. Bu sayfadaki promptlar ilk kullanım için yazıldı.

Önce sınavın yapısını bil

YKS’nin ilk oturumu TYT’dir ve bütün adaylar için zorunludur. TYT’de dört test vardır: Türkçe, Sosyal Bilimler, Temel Matematik ve Fen Bilimleri. Sosyal Bilimler testinde tarih, coğrafya, felsefe ve din kültürü soruları, Fen Bilimleri testinde fizik, kimya ve biyoloji soruları yer alır.

İkinci oturum AYT’dir. Sayısal, eşit ağırlık ya da sözel puanla bölüm seçmek isteyenler girer. AYT’de de dört test vardır: Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1, Sosyal Bilimler-2, Matematik ve Fen Bilimleri. Hangi testi çözeceğin hedeflediğin puan türüne bağlıdır. İki oturumda da yanlış cevaplar netini düşürür: dört yanlış bir doğruyu götürür.

Soru sayıları, süreler, sınav tarihleri ve hangi sınıfın müfredatından sorumlu olduğun yıldan yıla değişebilir. Bunları buradan ya da bir yapay zekâ modelinden öğrenme. Gireceğin yılın ÖSYM kılavuzunu aç ve oradan bak.

9. sınıf: temeli sağlam at

9. sınıfta amaç sınav taktiği değil, konuyu gerçekten anlamaktır. Modelden anlatmasını, sonra seni sınamasını iste.

9. sınıf öğrencisiyim. [DERS] dersinde [KONU] konusunu anlamadım.
Bildiğim kadarını yazıyorum: [BİLDİKLERİM].
Konuyu benim seviyemde, gündelik hayattan örneklerle anlat.
Yeni bir terim kullandığında hemen açıkla.
Anlatımı 3 kısa parçaya böl. Her parçadan sonra bana bir soru sor ve
cevabımı bekle. Yanlış cevap verirsem doğrusunu söylemeden önce
bir ipucu ver.

10. sınıf: eksikleri erken bul

Bu yıl konular ağırlaşır ve geçen yılın eksikleri kendini gösterir. Yeni konuya başlamadan önce ön bilgini yoklat.

10. sınıftayım. [DERS] dersinde [YENİ KONU] konusuna başlayacağım.
Bu konuyu anlamak için önceki yıllardan hangi bilgilere ihtiyacım var?
Bunları listele, sonra her biri için bana bir soru sor.
Sorular bitince hangi ön konuyu tekrar etmem gerektiğini söyle.
Soruları tek tek sor, hepsini birden yazma.

11. sınıf: kendi notlarınla çalış

11. sınıf konularının büyük kısmı AYT’de karşına çıkar. Artık modelin genel anlatımından çok kendi defterin ve kitabın önemli. Notunu yapıştır, soruyu oradan ürettir.

Aşağıda [DERS] dersinden [KONU] ile ilgili kendi notlarım var.
Sadece bu notlardaki bilgiye dayanarak 10 çoktan seçmeli soru hazırla.
5 şıklı olsun. İlk 4 soru kolay, sonraki 4 orta, son 2 zor olsun.
Cevap anahtarını şimdi yazma. Ben cevaplarımı gönderdikten sonra
doğruları ve her yanlışımın nedenini açıkla.
Notlarımda eksik ya da hatalı gördüğün bir yer varsa ayrıca belirt.

<notlar>
[NOTLARIM]
</notlar>

12. sınıf ve mezunlar: ölç, analiz et, planla

Son yılda en değerli veri kendi deneme sonuçlarındır. Önce yanlışlarını incelet:

Son denememde [DERS] testinde yanlış yaptığım ve boş bıraktığım
soruların konuları şöyle:
Yanlışlar: [KONU 1, KONU 2, ...]
Boşlar: [KONU 1, KONU 2, ...]
Her yanlış için nedenini de yazdım: [BİLGİ EKSİĞİ, İŞLEM HATASI,
SORUYU YANLIŞ OKUMA, SÜRE YETMEDİ].
Bu yanlışları nedenlerine göre grupla. En çok puan kaybettiren
3 sorunu sırala ve her biri için bu hafta yapabileceğim somut
bir çalışma öner.

Sonra netlerinden bir hafta planı çıkart:

[TYT YA DA AYT] için son 3 denemedeki netlerim:
[TEST ADI]: [NET 1], [NET 2], [NET 3]
[TEST ADI]: [NET 1], [NET 2], [NET 3]
Hedefim: [HEDEF NETLER YA DA PUAN TÜRÜ].
Okul ve kurs dışında hafta içi günde [SAAT] saat, hafta sonu günde
[SAAT] saat çalışabiliyorum. En zayıf konularım: [KONULAR].
7 günlük bir çalışma planı hazırla. Her güne konu çalışması, soru
çözümü ve tekrar koy. Haftada bir deneme ve bir yarım gün dinlenme
olsun. Planı tablo olarak ver.

Model senin temponu bilmez. İlk hafta planı uygula, tutmayan yerleri yaz ve düzeltmesini iste.

TYT için örnek promptlar

Türkçe, paragraf. Paragraf sorularında hız, okuma alışkanlığından gelir. Modelden çözmesini değil, senin düşünme biçimini incelemesini iste.

Aşağıdaki paragraf sorusunu yanlış yaptım. Ben [ŞIK] şıkkını işaretledim.
Doğru cevabı hemen söyleme. Önce soru kökünün tam olarak ne istediğini
açıkla. Sonra işaretlediğim şıkkın paragrafın hangi cümlesiyle
çeliştiğini göster. En sonda bu soru tipinde dikkat etmem gereken
tek bir kural yaz.

<soru>[PARAGRAF VE ŞIKLAR]</soru>

Matematik, problemler. Bu sayfadaki en önemli prompt bu. Sonucu görürsen çözümü anladığını sanırsın. Bu yüzden modele sonucu yazmayı yasakla.

Aşağıdaki problemi çözemedim. Bana sonucu söyleme ve çözümün
tamamını yazma. Adım adım ilerleyelim:
1. Önce sadece problemde verilenleri ve isteneni ayır.
2. Sonra ilk adım için bir ipucu ver ve dur.
3. Ben denememi yazınca doğru mu yanlış mı söyle, bir sonraki
   ipucuna geç.
Ben "cevabı göster" yazmadan son cevabı verme.

<soru>[PROBLEM]</soru>
Denediğim yol: [NE YAPTIM, NEREDE TAKILDIM]

Geometri. Şekli modele yazıyla tarif etmen gerekir. Fotoğraf yüklüyorsan bile verilenleri ayrıca yaz, çünkü model şekli yanlış okuyabilir.

Bir geometri sorusunda takıldım. Şekli tarif ediyorum:
[ŞEKLİN TARİFİ: KÖŞELER, UZUNLUKLAR, AÇILAR, PARALEL VE DİK KENARLAR]
İstenen: [NE SORULUYOR].
Önce tarifimden anladığın şekli kendi cümlelerinle geri anlat ki
aynı şekli düşündüğümüzden emin olalım. Sonra bu soruda hangi
kuralın işe yarayacağını ve neden aklıma gelmesi gerektiğini söyle.
Çözümü ben yapacağım, sen sadece yön göster.

Fen Bilimleri, fizik. TYT fen sorularında çoğu hata formülden değil, kavram yanılgısından gelir.

TYT fizikte [KONU] konusunda sık yapılan 5 kavram yanılgısını yaz.
Her biri için yanlış düşünceyi, doğrusunu ve farkı gösteren kısa
bir gündelik örnek ver. Sonra bu yanılgıları sınayan 5 doğru-yanlış
sorusu sor ve cevaplarımı bekle.

AYT için örnek promptlar

Kimya. Hesaplama sorularında her adımı birimleriyle görmek hatayı yakalamanı sağlar.

AYT kimyada [KONU] konusundan bir soruyu kendim çözdüm.
Çözümüm aşağıda. Çözümü baştan yapma. Benim adımlarımı tek tek
kontrol et, ilk hatalı adımı bul ve neden hatalı olduğunu açıkla.
Birimleri her adımda yaz.

<soru>[SORU]</soru>
<cozumum>[ADIM ADIM ÇÖZÜMÜM]</cozumum>

Biyoloji. Bilgi yoğun konularda karşılaştırma tablosu ezberi kolaylaştırır.

AYT biyolojide [KONU] konusunu çalışıyorum. Ders kitabımdaki ilgili
bölümü aşağıya yapıştırdım. Sadece bu metne dayanarak birbiriyle
karıştırılan kavramları bir karşılaştırma tablosunda göster.
Metinde olmayan bilgi ekleme. Sonra tablodan 5 boşluk doldurma
sorusu hazırla.

<metin>[KİTAPTAN BÖLÜM]</metin>

Tarih. Tarihi tek tek ezberlemek yerine neden ve sonuç zinciri kur.

[DÖNEM YA DA KONU] konusunu neden-sonuç zinciri olarak özetle.
Her olay için "neden oldu" ve "neye yol açtı" sorularını birer
cümleyle cevapla. Tarih ve isim konusunda emin olmadığın yerleri
"kitabından kontrol et" diye işaretle. Sonunda bu konuda en sık
karıştırılan iki olayı ve farkını yaz.

Coğrafya. Harita ve grafik yorumu ezberden çok akıl yürütme ister.

Coğrafyada [KONU, ÖRNEĞİN İKLİM TİPLERİ] konusunda grafik ve tablo
yorumlamakta zorlanıyorum. Bana bir veri tablosu yaz ve tabloyla
ilgili 3 yorum sorusu sor. Cevaplarımdan sonra, tabloya bakarken
hangi sırayla düşünmem gerektiğini adım adım göster.

Edebiyat. Dönem, sanatçı ve eser bilgisinde model hata yapabilir. Kaynağı sen ver.

Aşağıda edebiyat dersinden [DÖNEM YA DA AKIM] ile ilgili notlarım var.
Bu notlardan sanatçı, eser ve tür eşleştirme soruları hazırla.
Notlarımda olmayan eser adı kullanma. 10 soru sor, cevaplarımı
aldıktan sonra yanlış eşleştirdiklerimi akılda tutmak için birer
kısa ipucu yaz.

<notlar>[NOTLARIM]</notlar>

Tekrar kartları

Bir konuyu bir kez çalışmak yetmez. Aralıklı tekrar, bilgiyi unutmak üzereyken yeniden görmeye dayanır.

Aşağıdaki notlardan aralıklı tekrar için 20 soru-cevap kartı hazırla.
Her kartta tek bir bilgi olsun. Soru kısa, cevap en fazla 2 cümle olsun.
Kartları "Soru | Cevap" biçiminde, her satıra bir kart gelecek
şekilde yaz. Sonra bu kartları bugünden başlayarak hangi günlerde
tekrar etmem gerektiğini gösteren basit bir takvim öner.

<notlar>[NOTLARIM]</notlar>

Çıktıyı bir kart uygulamasına aktarabilir ya da kâğıda yazabilirsin. Kartları eklemeden önce cevapları kitabınla karşılaştır.

Yapay zekâ yanlış çözebilir

Bunu unutma: model kendinden emin bir dille yanlış cevap verebilir.

• İşlem hatası yapar. Özellikle çok adımlı matematik, fizik ve kimya sorularında. Her sonucu cevap anahtarıyla karşılaştır. Anahtar ile model çelişiyorsa önce anahtara güven, sonra öğretmenine sor.
• Şekli yanlış okur. Geometri ve grafik sorularında fotoğraftaki bir sayıyı ya da açıyı yanlış görebilir.
• Bilgi uydurur. Tarih, eser adı ve sanatçı gibi ayrıntılarda olmayan bir şeyi varmış gibi yazabilir. Ders kitabın ve MEB kaynakların esas alınır.
• Güncel sınav bilgisini bilmeyebilir. Sınav sistemi ve müfredatla ilgili her şeyi ÖSYM ve MEB sayfalarından doğrula.

Ödevini modele yaptırmak ise seni sınava hazırlamaz. Sınavda yanında model olmayacak, soruyu sen okuyup sen çözeceksin. Ödevdeki amaç kâğıdı doldurmak değil, o soru tipini kendi başına çözebilir hale gelmektir. Modeli cevap için değil, takıldığın adımı aşmak için kullan. Bir soruyu modelle birlikte çözdüysen ertesi gün aynı tipte bir soruyu tek başına çöz. Çözemiyorsan konu henüz senin olmamıştır.