Beni anlat ve beni eleştir prompt'ları

İnsanlar yapay zekaya en çok ne soruyor? Semrush’ın tıklama akışı verilerine dayanan bir analize göre, ChatGPT’ye en sık yazılan prompt’ların başında şu geliyor: bütün sohbetlerimize bakarak beni anlat. Yani en yaygın isteklerden biri bir bilgi sorusu değil, bir ayna isteği.

Aynı ailenin diğer üyeleri de popüler: beni acımasızca eleştir, kör noktalarım neler, planımı yerden yere vur. Bu rehberde hepsinin daha işe yarar sürümlerini bulacaksın.

Önce şunu bil: hafıza yoksa cevap da yok

“Beni anlat” türü prompt’lar yalnızca aracın geçmiş sohbetlerini hatırladığı yerde çalışır. Bazı araçlarda hafıza özelliği vardır, bazılarında yoktur, bazılarında kapatılabilir. Hangi planda ne olduğu da zamanla değişir.

Hafıza yoksa model elindeki tek şeye, o anki sohbete bakar. Yine de akıcı ve kendinden emin bir cevap yazar, ama bu cevap burç yorumu gibidir: herkese uyan genel cümleler. Bu yüzden ilk iş olarak şunu sor:

Benimle ilgili şu anda neleri biliyorsun ve bunları nereden biliyorsun?
Geçmiş sohbetlerimizden hatırladıklarını madde madde yaz. Hiçbir şey
hatırlamıyorsan tahmin yürütme, açıkça söyle.

Cevap boşsa aşağıdaki prompt’ları kullanmadan önce bilgiyi kendin vermen gerekir.

Beni anlat

Geçmiş sohbetlerimize dayanarak beni tarif et: nelerle uğraşıyorum,
neye önem veriyorum, nasıl düşünüyorum? Her çıkarımın yanına hangi
sohbetten ya da hangi tür sorudan çıkardığını yaz. Emin olmadığın
çıkarımları "tahmin" diye işaretle.

Dayanak istemek bu prompt’un en önemli kısmı. Onsuz, hoşa giden ama sınanamayan bir metin alırsın.

Sohbetlerimize bakarak şunu söyle: en çok hangi konulara geri dönüyorum,
hangi sorunu defalarca farklı biçimlerde sordum? Bu tekrar sence neye
işaret ediyor? Övgü ekleme, yalnızca gözlem yaz.

Beklenen sonuç: tekrar eden birkaç konu ve her birinin altında yatan olası bir neden. Çoğu zaman en faydalı kısım, farkında olmadan aynı soruyu kaç kez sorduğunu görmektir.

Kör noktalarımı söyle

Geçmiş sohbetlerimize dayanarak kör noktalarımı söyle: gözden kaçırdığım,
hep ertelediğim ya da kendime farklı anlattığım şeyler neler olabilir?
En fazla beş madde yaz. Her biri için bir kanıt göster ve bu hafta
yapabileceğim küçük bir adım öner.

Bana söylemesi zor ama duymam gereken üç şeyi yaz. Yumuşatma, ama
hakaret de etme. Her birinin ardından "yanılıyor olabilirim, çünkü"
diye başlayan bir cümle ekle.

İkinci prompt’taki son koşul, modelin kesin konuşmasını dengeler. Model seni tanımıyor, yalnızca yazdıklarını görüyor.

Beni eleştir

İngilizcede “roast me” diye yayılan bu tür, esprili ve iğneleyici bir eleştiri ister. Eğlencelidir, ama tek başına pek bir şey öğretmez. Sonuna bir soru eklersen işe yarar hale gelir:

Sohbetlerimize dayanarak benimle dalga geç: alışkanlıklarım, takıntılarım,
yarım bıraktığım işler. Esprili ol, ama gerçek gözlemlere dayan.
Ardından ciddileş ve bu şakaların arkasındaki en önemli tek gerçeği
bir paragrafta anlat.

Planımı, özgeçmişimi ya da iş fikrimi sert eleştir

Bu prompt’lar hafıza gerektirmez, çünkü malzemeyi sen verirsin. Modeller varsayılan olarak nazik ve destekleyici yazar. Sert eleştiri istiyorsan bunu açıkça söylemen ve bir rol vermen gerekir.

Aşağıdaki planı, onu onaylamak istemeyen deneyimli bir yönetici gibi
değerlendir. Önce en zayıf üç noktayı yaz, sonra planın tamamen
çökmesine yol açabilecek tek bir varsayımı bul. Övgü yazma.
Sonunda her zayıflık için bir düzeltme öner.

<plan>
[PLANIN]
</plan>

Aşağıdaki özgeçmişi, [POZİSYON] ilanına yüzlerce başvuru alan bir işe
alım uzmanı gibi oku. İlk otuz saniyede seni eleyecek şeyleri sırala.
Belirsiz, abartılı ya da kanıtsız duran cümleleri tek tek göster ve
her biri için daha güçlü bir yazım öner.

<ozgecmis>
[ÖZGEÇMİŞ METNİ]
</ozgecmis>

İş fikrim: [İŞ FİKRİ]. Hedef müşteri: [HEDEF MÜŞTERİ].
Bu fikre para yatırmayı reddeden bir yatırımcı gibi konuş. Reddetme
nedenlerini önem sırasına göre yaz. Sonra bu itirazlardan hangilerinin
ucuz ve hızlı bir denemeyle sınanabileceğini söyle.

Özgeçmiş prompt’undan beklenen sonuç, genel tavsiyeler değil, belirli cümlelere işaret eden bir liste olmalıdır. Genel kalırsa “her maddeyi metinden bir alıntıyla göster” diye ekle.

Gizlilik notu

Bu prompt’lar aracın senin hakkında ne biriktirdiğini de gösterir. Bu iyi bir fırsattır.

Ne paylaştığına bak. Sağlık, para, ilişkiler, iş yerindeki sorunlar. Zaman içinde yazdıkların bir araya gelince düşündüğünden ayrıntılı bir tablo çıkabilir.
Hafıza ayarlarını kontrol et. Araçların çoğunda saklanan bilgileri görebilir, silebilir ya da hafızayı kapatabilirsin. Ayarların yeri ve kapsamı araca göre değişir.
Başkalarını da düşün. Sohbetlerinde adı geçen arkadaşların, müşterilerin ya da ailen de bu geçmişin parçası.
Çıktıyı paylaşmadan önce oku. “Beni anlat” cevabını sosyal medyada paylaşmak yaygın, ama içinde özel bir ayrıntı olabilir.
Özgeçmiş ve iş planı yüklerken telefon, adres ve gizli şirket bilgilerini çıkar.

Sık yapılan hatalar ve sınırlar

Cevabı gerçek sanmak. Model seni gözlemlemiyor, yalnızca yazdıklarını okuyor. Hayatının yazmadığın kısmını bilemez.
Dayanak istememek. Kanıtsız bir tarif, herkese uyan cümlelerden oluşur.
Sertliği doğrulukla karıştırmak. Sert bir eleştiri haklı olmak zorunda değildir. Model “acımasız ol” dediğinde kusur bulmak için zorlayabilir.
Tek cevapla yetinmek. Aynı prompt’u yeniden sorunca farklı bir tablo çıkabilir. Tekrar eden noktalar daha güvenilirdir.
Bunu bir uzmanın yerine koymak. Bu prompt’lar düşünmeye yardımcı olur. Ruh sağlığı, kariyer ya da yatırım kararlarında bir uzmanın değerlendirmesinin yerini tutmaz.